De psychoanalyse van Sigmund Freud
Geplaatst op: 27-02-2007
Grondlegger van de dieptepsychologie is de Weense arts en psychiater Sigmund Freud (1856–1939). Het uitgangspunt van de dieptepsychologie is dat de menselijke geest te vergelijken is met een ijsberg: 1/10 deel ligt boven water (is bewust), en 9/10 deel ligt onder water, is onbewust. Freud en zijn navolgers stellen dat het overgrote deel van wat zich in de mens afspeelt onbewust is. We zijn ons er niet van bewust wat de eigenlijke drijfveren zijn van ons gedrag, waarom we ons gedragen zoals we ons gedragen. Bij de meeste mensen lijkt dat niet tot onoverkomelijke problemen te leiden. Er zijn echter mensen die 'geestesziek' zijn. Zij kunnen geholpen worden door zich te uiten, liggend op de divan, terwijl de arts/therapeut bij het hoofd zit en allerlei suggesties geeft. De therapeut wil hiermee het uiten van de emoties stimuleren, zodat de onbewuste inhouden naar buiten komen en inzicht ontstaat in onze onbewuste drijfveren.
De techniek die Freud aanvankelijk gebruikte was de hypnose; later werd dit de Freie Aussage: als je vrijuit zegt wat er in je opkomt komen de verdrongen driften, wensen en fantasieën vanzelf uit het onbewuste te voor schijn. Ook in dromen komt ons onbewuste tot uiting. Freud meende dat het onbewuste vooral seksueel geladen was; latere dieptepsychologen, o.a. Adler en Jung, zagen in dat het onbewuste veel breder is. Tegenwoordig wordt ook wel gezegd dat het in wezen instinctieve energie betreft. Die driften, die verlangens, die instinctieve energieën zoeken lustbevrediging. Zoals wanneer je trek hebt en je in een etalage heerlijke gebakjes ziet liggen: het water loopt je in de mond. Maar die ruit zit er voor, je kunt er niet bij. Dat is dan een frustratie, een belemmering die je tegenhoudt waardoor je je hongerdrift niet kunt bevredigen. Freud zegt dat de kunst van het menszijn is om zijn driften enerzijds niet te onderdrukken, maar anderzijds ook om ze niet vrijuit uit te leven. In het laatste geval zouden de mensen worden als wilde dieren. Wat dan? Het gaat er om onze driften te kanaliseren, d.w.z.: ze 'netjes' te uiten, beschaafd, sociaal acceptabel. Freud noemt dat sublimatie: het omzetten van de libido (de seksuele driftenergie) in hogere geestelijke energie.
Hoe ziet nu het mensbeeld van de dieptepsychologie er uit? De menselijke psyche (geest) bestaat volgens Freud uit drie gebieden:
a. het Es, d.w.z. het onbewuste; het Es is het lustprincipe: wil alleen maar van alles heel graag, en is onbevredigbaar. Als je het ene hebt wil het Es alweer het volgende.
b. het Über–ich (dit is het geweten, de waarden en normen, wat wel en niet mag); dit nemen we in eerste instantie over van onze ouders: we identificeren ons met hun waarden een normen;
c. het Ich, d.w.z. ons ik, dat de beslissingen neemt; het Ich bemiddelt tussen wat het Es graag wil, en wat het Über–ich toelaat.
Lees verder op:
Bron: http://home.wanadoo.nl/a.heer/Freud.htm - onbekend
